{"id":376,"date":"2015-08-29T20:17:06","date_gmt":"2015-08-29T17:17:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lekolin.de\/?p=376"},"modified":"2015-08-29T20:17:06","modified_gmt":"2015-08-29T17:17:06","slug":"irak-baas-rejimi-ve-gueney-kuerdistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lekolin.de\/?p=376","title":{"rendered":"Irak Baas Rejimi ve G\u00fcney K\u00fcrdistan"},"content":{"rendered":"

\"barzani1\"<\/a>Tarih:\u00a0Son geli\u015fmeler \u00fczerine, Irak Baas Rejimi ve G\u00fcney K\u00fcrdistan K\u00fcrt Hareketinin tarihsel s\u00fcrecine k\u0131sa bir bak\u0131\u015f.<\/b><\/h3>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
Son geli\u015fmeler ve Federal Irak i\u00e7inde K\u00fcrtlerin konumu \u00fczerine s\u00f6ylenecek en iyi s\u00f6z, y\u0131llard\u0131r verilmi\u015f m\u00fccadelenin kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir sonu\u00e7 demek yerinde olacakt\u0131r. Geli\u015fmeler bu sonucun da de\u011fi\u015fece\u011fini ve Ortado\u011fu\u2019da bir K\u00fcrdistan devletinin gelece\u011fe damgas\u0131n\u0131 vuraca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu ba\u011flamda gelinen yerin tespiti a\u00e7\u0131s\u0131nda s\u00fcreci belirlemenin gere\u011fi var.<\/div>\n
<\/div>\n
Olay\u0131n en belirgin \u00f6zelli\u011fi tek bir ulusun zorla egemenlik kurdu\u011fu \u00e7ok uluslu toplumlar\u0131n m\u00fccadele pratiklerinin do\u011fal sonucu Irak\u2019ta K\u00fcrtlerin g\u00fcndemi belirleyen temel \u00f6\u011fe olmalar\u0131n\u0131 getirdi. Bu \u00e7a\u011fda\u015f durum \u00fczerinde y\u0131llard\u0131r yaln\u0131z sava\u015f, s\u00f6m\u00fcrgecilik vb.. nedenlerle verilmi\u015f m\u00fccadele de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Irak\u2019\u0131 da a\u015fan b\u00f6lge devletleri d\u00fczeyinde verilmi\u015f demokratik, sosyal, psikolojik vb.. b\u00fcy\u00fck bir sava\u015f\u0131n tarihsel, ideolojik ve teorik motifleri de aralardan g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bug\u00fcn bile kolayca a\u00e7\u0131klayamayaca\u011f\u0131m\u0131z sapmalar ve en \u00f6nemlisi dogmalarla bu mazlum ulusa bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sivri oklarla \u00fczerimize g\u00f6nderen her boydan unsurlar\u0131n \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda me\u015fruiyet kazanan bir ihtilal var. Ortaya \u00e7\u0131karak kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlamaya u\u011fra\u015fan, bununla di\u011fer par\u00e7alar\u0131 da g\u00fcndeme sokan bir ulusal kurtulu\u015f hareketinin geldi\u011fi yeri kutlamak, sevinmek ve onu daha ileriye g\u00f6t\u00fcrerek, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlete ula\u015ft\u0131rmak gerekiyor. Zengin, modern bir toplumun kurulmas\u0131n\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak g\u00f6rev olarak kendini dayatm\u0131\u015f durumda. Tutsak bir ulus i\u00e7in bundan ileri ne olabilirdi?<\/div>\n
<\/div>\n
Eskiden d\u0131\u015flanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015farken, yaln\u0131z ba\u015f\u0131m\u0131za kalman\u0131n b\u00fct\u00fcn bedellerinin teorik kal\u0131plar\u0131 i\u00e7inde hala gelinen yerde bu \u00e7\u00f6z\u00fcmleri i\u00e7lerine sindiremeyen \u2018\u2019demokrat, Marksist, devrimci vb..\u2019 ki\u015fi ve gruplar var. Bunlar\u0131n Irak\u2019a bak\u0131\u015flar\u0131 hem Saddam\u2019\u0131n ilericili\u011fini sunmalar\u0131, hem de T\u00fcrkiye ve benzerlerinin kendi i\u00e7lerindeki K\u00fcrt \/K\u00fcrdistan sorunlar\u0131na bak\u0131\u015f ve uygulamalar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak haks\u0131z bir yerde duruyor.<\/div>\n
<\/div>\n
Hala en basit olay ve olgular\u0131 pompalayan k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda -ki onlarda kendi \u00fclkelerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar- bayraklara, milliyet\u00e7i dalgalanmalara, kahramanl\u0131klara s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 elden b\u0131rakm\u0131yorlar, ama bize de milliyet\u00e7ili\u011fi yasakl\u0131yorlar.. Hala umulan ve gerekli olan somut bir tepki, demokratik insani bir yanda\u015fl\u0131k yok..Bu g\u00f6rmezden gelme, acemi mant\u0131k yava\u015f yava\u015f ger\u00e7ekleri \u00f6\u011frenmeye, timsah g\u00f6z ya\u015flar\u0131 ile devletlerine, ak\u0131l vermeye ba\u015flad\u0131 bile. B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu projesinin bir aya\u011f\u0131n\u0131n da T\u00fcrkiye\u2019ye basaca\u011f\u0131 besbelli.<\/div>\n
<\/div>\n
K\u00fcrdistan Sorunu\u2019nun Avrupa Birli\u011fi i\u00e7inde bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ger\u00e7ekten zor, \u00e7\u00fcnk\u00fc AB\u2019nin b\u00f6yle bir program\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k..Bir Ortado\u011fu \u00fclkesi olan K\u00fcrdistan ve K\u00fcrt toplumunun orada bir \u00e7\u00f6z\u00fcme gitmesi anla\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.. Bu ba\u011flamda baz\u0131 kabuller ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Hep b\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in ve K\u00fcrtlerin de buna al\u0131\u015f\u0131k olmas\u0131ndan tart\u0131\u015fmalar
\nard\u0131ndan hangi provokasyonlar\u0131n gelece\u011fi de belli..<\/div>\n
<\/div>\n
Yani, bir ba\u015fka sava\u015fta suni olarak \u00e7izilmi\u015f s\u0131n\u0131rlar, bu sava\u015fta de\u011fi\u015fiyor. K\u00fcrtler e\u011fer engel olunmazsa d\u00fcnyada yerlerini alacaklar. D\u00fcnyan\u0131n bu son s\u00f6m\u00fcrgesi de d\u00fcnya devletleri ailesinin bir \u00fcyesi olacak, dostluklar kuracak, d\u00fc\u015fmanl\u0131klar yaratacak vb..<\/div>\n
<\/div>\n
Art\u0131k \u00e7evre devletlerin ayd\u0131nlar\u0131 bizi akademik y\u00f6ntemler i\u00e7ine hapsedemeyecekler, teorik kal\u0131plara sokamayacaklard\u0131r. Teori kadar prati\u011finde \u00f6nemli oldu\u011fu art\u0131k ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\n\u015eimdi, K\u00fcrtler i\u00e7in, \u2018\u2019solcular\u0131n\u2019\u2019 \u2018\u2019Marksistlerin\u2019\u2019 ya da \u2018\u2019demokratlar\u0131n yerine gazeteciler ak\u0131l babal\u0131\u011f\u0131na soyundular..Bakal\u0131m g\u00f6relim..\u0130lk bak\u0131\u015fta do\u011fru gibi g\u00f6z\u00fcken, ama el mahkum bu uyar\u0131lar gecikmi\u015f, tehirli ara\u00e7lara benziyor. Oraya gidecekler, yine T\u00fcrk, yine kahraman, yine kent soylu yada ak\u0131l babas\u0131 olarak bir anlam ifade etmeyecek..Bunlar biraz da zorluklar\u0131n, ko\u015fullar\u0131n getirdi\u011fi ama sonu\u00e7lar\u0131 itibariyle fa\u015fist, otoriter, diktat\u00f6r sistemlerin de\u011firmenine su ta\u015f\u0131yacak bir tiyatro g\u00f6sterisine benziyor..<\/div>\n
<\/div>\n
Toplumlar bir \u00e7ok y\u00f6nden ak\u0131l almaz bi\u00e7imde de\u011fi\u015fiyor, geli\u015fiyorlar. Bir \u00e7ok sorun da beraberinde geliyor.Bu selin \u00f6n\u00fcnde s\u00fcr\u00fcklenen o kadar \u00e7ok \u015fey var ki, ama silinip gitmiyorlar, de\u011fi\u015fmek zorunda kal\u0131yorlar. Ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z i\u015fi kolaya vurup, \u00f6zellikle Kuzeyliler, \u2018\u2019gemisini kurtaran kaptan\u0131\u2019\u2019 oynuyorlar. Ne vurursak kard\u0131r mant\u0131\u011f\u0131, mazlum bir ulusun b\u00fct\u00fcn beklentilerinin \u00fczerine bir kabus gibi \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f durumda..(…)<\/div>\n
<\/div>\n
Modern bir K\u00fcrt devleti i\u00e7in b\u00fct\u00fcn teknik geli\u015fmeler, yabanc\u0131 sermaye hareketleri ve yeti\u015fmi\u015f kadrolarla y\u00f6netilip y\u00f6nlendirilmesi s\u00fcrecinde, bakkal d\u00fckkanlar\u0131 yada benzeri faaliyetlerle alana dolu\u015fman\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 yok. Yap\u0131lacak ikili yada \u00e7ok ba\u011flant\u0131l\u0131 antla\u015fma ve ili\u015fkilerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekmiyor. Ama bunlar toplumsal \u00f6zlere, K\u00fcrdistan ger\u00e7e\u011fine ve \u00fclkenin gelecek birlikteli\u011fine yararl\u0131 ara\u00e7 ve gere\u00e7lerin olu\u015fturulmas\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f K\u00fcrt toplumunun g\u00fcvenlikli bir ekonomik, sosyal, toplumsal ve ulusal vb.. politikalar ile olu\u015facakt\u0131r. Seyyar sat\u0131c\u0131lar\u0131n olmas\u0131 da do\u011fal, ancak bunlar\u0131n her yerde dola\u015fmalar\u0131 gerekmiyor. F\u0131rsatlar\u0131n kendilerine d\u00f6nmesini isteyenlerin susturacaklar\u0131 kesimler, ancak \u00e7evre devletlerine cevap verebilirler. Kendileri bu alanlarda y\u00fcr\u00fcyemiyorlar..Rant\u00e7\u0131 ve parsac\u0131 tak\u0131m\u0131na da hay\u0131r demek daha geni\u015f bir zemini olu\u015fturacakt\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
B\u00f6lge b\u00fcy\u00fck su kaynaklar\u0131, petrol ve maden rezervlerinin \u00fczerinde, bunu g\u00f6relim. \u00c7\u0131karlar\u0131 bu nedenle K\u00fcrtlerle \u00fcst \u00fcste d\u00fc\u015fenlerin geni\u015f kapsaml\u0131 ili\u015fki ve beraberliklerini, anla\u015fma ve ortakl\u0131klar\u0131n\u0131 kavrayal\u0131m.Y\u0131llard\u0131r b\u00f6lge devletlerinin \u00e7\u0131karlar\u0131na pe\u015fke\u015f \u00e7ekilen ve onlar\u0131 adam yerine koyan nedenler, bizim kendi \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131za d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmelidir, bunu anlamak gerekiyor..<\/div>\n
<\/div>\n
Toplumlar\u0131 ge\u00e7irdikleri evreler bak\u0131m\u0131ndan birbirinden kesin \u00e7izgilerle ay\u0131ramay\u0131z, bunlar birbirlerini tamamlayan ve birlikte geli\u015fen \u015feylerdir. K\u00fcrdistan\u2019daki s\u00fcreci ihanet olarak yorumlayanlar\u0131n bug\u00fcne bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n uzun bir s\u00fcreci i\u00e7ine ald\u0131\u011f\u0131 kesin. Ya bu s\u00f6ylemlerden utan\u0131l\u0131r, \u00f6z\u00fcr dilenir ya da somut bir \u015fey s\u00f6ylenir..Ama bunlar yap\u0131lm\u0131yor, \u00f6zele\u015ftiri K\u00fcrtlere mahsus de\u011fil.. Tersine bir e\u015fitlenme dayat\u0131l\u0131yor.<\/div>\n
<\/div>\n
K\u00fcrdistanl\u0131 kadrolar\u0131n tarihlerinde Ortado\u011fu\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015f bir\u00e7ok hata ve yanl\u0131\u015flar elbette var. Kendi toplumumuzu de\u011ferlendirmede de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hatalar i\u015flenmi\u015f, entrikalar, ihanetler var vb.. Bunlar\u0131 bilmek ve bunlardan d\u00f6nmek bir erdem, \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00fcre\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ulusal bir politika gerekiyor. \u0130ster milliyet\u00e7i olun, ister Marksist, ister demokrat, yurtsever vb.. hemen hepsi i\u00e7in b\u00f6yle bir politika gerekiyor. S\u00fcre\u00e7te bunu yapanlar hep k\u0131nand\u0131, horland\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcmsendiler.Bir y\u0131\u011f\u0131n insan\u0131n b\u00f6ylesi do\u011frular\u0131, namuslu tav\u0131rlar\u0131 da belirtilmeli. Utan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Gelinen yerde art\u0131k baz\u0131 \u015feyleri kabullenmek gerekiyor.Elbette Ortado\u011fu \u00fclkelerindeki yap\u0131sal durum, politika, ili\u015fkiler vb.. de buna,yanl\u0131\u015flar\u0131n yap\u0131lmas\u0131na, entrikalar\u0131n, ihanetlerin olu\u015fmas\u0131na hizmet etti..\u2019\u2019Gericilik\u2019\u2019, \u2018\u2019b\u00f6lgecilik\u2019\u2019, \u2018\u2019b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck\u2019\u2019 gibi ihbarlar\u0131n bedelleri \u00e7ok fazla \u00f6dendi, bu da bilinsin!!<\/div>\n
<\/div>\n
K\u00fcrt ulus hareketi hep ters de\u011ferlendirildi. Bu ba\u011flamda Irak\u2019taki sava\u015f\u0131n da ger\u00e7ek\u00e7i ve bilimsel de\u011ferlendirilmesi yap\u0131lmad\u0131, irdelenmedi. Demokrasi m\u00fccadelesi verdiklerini s\u00f6yleyenler yada demokrat olanlar Irak\u2019\u0131 bilmekle yetinemezler, onu do\u011fru bilmeleri de gerekiyor. En az\u0131ndan Irak\u2019ta K\u00fcrtler ile onu y\u00f6neten cuntalar aras\u0131nda s\u00fcr\u00fcp giden m\u00fccadelenin kaynaklar\u0131n\u0131, detaylar\u0131 ile ve objektif bilmeleri, de\u011ferlendirmeleri gerekmektedir. K\u00f6ks\u00fcz, kaynaklar\u0131 belli olmayan ve \u00f6zellikle g\u00fcnl\u00fck gazetelerden aktar\u0131lan haberleri, resmi ajanslar\u0131n kas\u0131tl\u0131, yanl\u0131\u015f bilgileri ad\u0131na yorumlar yapmak ne anlam ifade edecektir, etmedi de. G\u00f6r\u00fcnen o ki hala bu yola ba\u015fvuruluyor.<\/div>\n
<\/div>\n
Bilindi\u011fi gibi Ortado\u011fu\u2019da K\u00fcrtlerin bulundu\u011fu co\u011frafya son g\u00fcnlerde ad\u0131ndan en \u00e7ok s\u00f6z ettiren bir yer. Bir\u00e7ok devletin \u00e7\u0131kar ili\u015fkilerinin \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir alan olma \u00f6zelli\u011fini koruyor. Bunun yan\u0131nda K\u00fcrtler kadar Yahudi ulusunun da durumu Arap devletleri aras\u0131nda benzer yanlar g\u00f6steriyor. Bitmek bilmeyen bir sava\u015f var, baz\u0131 arabuluculuk ve ili\u015fkilerle, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tavizlerle anla\u015fmaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Art\u0131k K\u00fcrtlerin durumu da \u00f6nem arz etmeye ba\u015flad\u0131. Bunda son ABD m\u00fcdahalesi ve Saddam\u2019\u0131n devrilmesinin pay\u0131 elbette inkar edilemez. Ancak, b\u00f6lgede bu \u00e7ok \u00f6nceden en organizeli g\u00fcc\u00fcn K\u00fcrtler oldu\u011fu ve tercih edilmeleri gerekti\u011fi, sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc zorunlulu\u011fu da kendini dayatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
Art\u0131k K\u00fcrtlerin durumu yaln\u0131z Irak\u2019ta de\u011fil, di\u011fer par\u00e7alarda, \u0130ran, Suriye, T\u00fcrkiye\u2019de de kilit sorun haline gelmi\u015f durumda. T\u00fcrkiye, her ne kadar y\u0131llard\u0131r gizledi\u011fi bu sorunun \u00fczerini a\u00e7mak zorunda kald\u0131. \u015eimdi kendine yontarak sunuyor. B\u00fct\u00fcn faaliyetlerinde Mazlum K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 vererek, gazetecilik yapan, roman yazan, \u015fair olan, filmci, senarist olanlar, bilim adam\u0131 ge\u00e7inenler, \u00dcniversite Profes\u00f6rleri, siyaset\u00e7iler vb.. hemen hepsi yine asimilasyon mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde ve \u0131rk\u00e7\u0131 s\u0131n\u0131rlarda seyrediyorlar, geldi\u011fimiz noktada bile hala seslerini \u00e7\u0131karam\u0131yorlar. Sesler yukar\u0131da, devlet erkan\u0131ndan ve de icazetli bas\u0131ndan, o da yeni duruma uyarl\u0131 ve zorunlu \u00e7\u0131k\u0131yor. Kendi durumlar\u0131ndan korktuklar\u0131 i\u00e7in, s\u00f6z\u00fcm ona K\u00fcrtlerden s\u00f6z ediyorlar, ama Irak\u2019takilerden. Kendi i\u00e7lerindekiler i\u00e7in ses yok. \u2018\u2019Et ve T\u0131rnak\u2019\u2019tan, \u2018Karde\u015flikten, Birlikten\u2019 s\u00f6z a\u00e7\u0131yorlar. Hala \u2018\u2018B\u00f6l\u00fcnmez B\u00fct\u00fcnl\u00fck\u2019\u2019ten dem vuruyorlar. Neredeyse bu a\u00e7\u0131klamalar moda oldu! T\u00fcrk solu d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerindeki benzer olgular\u0131 yazd\u0131 \u00e7izdi, \u00e7evirdi, bast\u0131, ama K\u00fcrtleri tart\u0131\u015fmad\u0131..<\/div>\n
<\/div>\n
T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrtleri bilmek i\u00e7in en yak\u0131n\u0131m\u0131zdaki Irak K\u00fcrtlerinin durumlar\u0131n\u0131 bilmek
\ngerekiyor. Bunun i\u00e7inde de en ba\u015fta Baas\u2019\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla Irak K\u00fcrt hareketinin bilinmesi gerekiyor.<\/div>\n
<\/div>\n
En b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015f Baas \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yaln\u0131z T\u00fcrkiye\u2019de de\u011fil bir\u00e7ok devlet solunda, demokratlar\u0131nda hastal\u0131k haline gelmi\u015ftir. Yanl\u0131\u015f \u015fudur;
\nIrk\u00e7\u0131 Baas cuntalar\u0131 ve y\u00f6netici Eliti\u2019nin cinayetleri me\u015fru g\u00f6sterilmi\u015f, bunun i\u00e7in bir\u00e7ok mazeret sunulmu\u015ftur. Bu b\u00fcy\u00fck bir yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuda da bilgiler Baas\u2019a dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Baas y\u00f6netici Eliti, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada kendine adam yeti\u015ftirmi\u015f ve \u00f6zellikle bir\u00e7ok gazeteciyi sat\u0131n alabilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, Irak-\u0130ran sava\u015f\u0131 boyunca ve gerekse Xalep\u00e7e\u2019de Irak aleyhine tek kelime eden olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu Avrupa\u2019da da b\u00f6yledir. T\u00fcrkiye\u2019de me\u015fhur Ecevit bile gidip Saddam\u2019la gazeteci olarak r\u00f6portaj yap\u0131p onu me\u015frula\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, ilerici, devrimci g\u00f6stermi\u015ftir.(…)Bu yolda, Irak el\u00e7iliklerine gidip gelmeyen gazeteci kalmam\u0131\u015f, hepsine hediyeler verilmi\u015f, hesaplar\u0131na paralar yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Ba\u015fkan Saddam\u2019\u0131n hediyesi olarak sunulmu\u015ftur..T\u00fcrkiye\u2019den devrimcilik ad\u0131na gidip gelen ve bu hediyeleri alanlar da var. \u0130. Be\u015fik\u00e7i bu konular\u0131 zaman\u0131nda tart\u0131\u015ft\u0131, aforoz edildi, haks\u0131z su\u00e7land\u0131.. Rizgar\u00ee grubunun da ge\u00e7mi\u015fte bu yolda a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve ele\u015ftirileri var..<\/div>\n
<\/div>\n
T\u00fcrkiye\u2019de sa\u011f da suskun, \u00e7\u00fcnk\u00fc etnik ve ayr\u0131mc\u0131yd\u0131. Biraz baz\u0131 kesimler \u015fimdi bu politikadan s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bir de, ne de olsa Saddam da M\u00fcsl\u00fcman\/din karde\u015fi ve ayr\u0131ca Arap alemi var! Ekonomik birlikler, b\u00f6lgesel i\u015fbirlikleri yeni politikalar gerektiriyor.<\/div>\n
<\/div>\n
Velhas\u0131l K\u00fcrtlerin her demokratik at\u0131l\u0131m\u0131, ku\u015fku, g\u00fcvensizlik ve k\u00fc\u00e7\u00fcmsenen tav\u0131rlarla karalanm\u0131\u015f, k\u0131nanm\u0131\u015f, horlanm\u0131\u015ft\u0131r. Daha d\u00fcne kadar Barzani\u2019ler hakk\u0131nda olmad\u0131k \u015feyler s\u00f6yleyenler, Irak D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hi\u015fyar i\u00e7in de s\u00f6ylediler, \u015fimdi Cumhurba\u015fkan\u0131 olan Talabani i\u00e7in de. T\u00fcrkiye\u2019ye geli\u015flerinde yap\u0131lan muamele ve kar\u015f\u0131lama bizi rencide etti. \u015eimdi bu kesimlerle g\u00f6r\u00fc\u015fmek ve konu\u015fmak s\u0131ras\u0131 K\u00fcrtler\u2019de, ama biz onlara onlar gibi davranmayaca\u011f\u0131z.Uluslararas\u0131 politikan\u0131n ve iyi kom\u015fuluk ili\u015fkilerinin gere\u011fini yerine getirece\u011fiz.<\/div>\n
<\/div>\n
Ba\u015fbakanlar\u0131 ise \u015f\u00fck\u00fcrler olsun daha d\u00fcne kadar sorunu kabul etmeyen ve K\u00fcrtleri yok sayan g\u00f6r\u00fc\u015flerinden vazge\u00e7mi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor..<\/div>\n
<\/div>\n
\u0130ran ve Suriye\u2019de durum de\u011fi\u015fik ama, b\u00f6lge devletlerinin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc konusunda hep bir araya gelmeleri ve Irak i\u00e7in bunu karar alt\u0131na almalar\u0131 da yine haks\u0131z bir durum..
\nK\u00fcrtlerin ulusal direnmeleri devam ederken, bunu yalana , ret ve inkara dayal\u0131 olarak resmi devlet tutanaklar\u0131ndan, ar\u015fiv ve belgelerinden, y\u00f6neticilerin beyanlar\u0131ndan izleyen demokratlar, solcular i\u00e7in K\u00fcrt hareketi \u2018\u2019gerici\u2019\u2019, \u2018\u2019irtica\u00ee\u2019\u2019, emperyalizmin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde\u2019\u2019 vb… gibi iddialarla su\u00e7lanmak suretiyle kronik bir hal alm\u0131\u015fken, bunun hangi karde\u015fli\u011fe, hangi kom\u015fulu\u011fa s\u0131\u011fd\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 da bizce merak konusu. T\u00fcrkler hi\u00e7bir d\u00f6nem s\u00f6ylediklerinden utanmad\u0131lar. Hep yalan\/yanl\u0131\u015f bilgileri ortal\u0131\u011fa sal\u0131p kendilerini savundular, bunu da adeta bir meslek haline getirmi\u015f durumdalar. Hala K\u00fcrt hareketine ter\u00f6rist demekteler. Hala b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck olarak su\u00e7lamaktalar.<\/div>\n
<\/div>\n
Her ter\u00f6r g\u00fcn\u00fcnde, her cunta d\u00f6neminde, her dar bo\u011fazda vb.. K\u00fcrt hareketini tek tarafl\u0131 ele almak ve sunmak, de\u011ferlendirmek yetkisi pratik i\u00e7inde \u00f6yle trajik komik oluyor ki! Ge\u00e7mi\u015ften bir \u00f6rnekle devam edelim;<\/div>\n
<\/div>\n
\u00d6rne\u011fin Baas\u2019\u0131n elinde bir kukla gibi kullan\u0131lan Barzani\u2019nin o\u011flu Ubeydullah\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck g\u00fcr\u00fclt\u00fclerle sunulmas\u0131, anons edilmesi, onun yalanlar\u0131n\u0131 K\u00fcrt hareketinin \u00f6n\u00fcne koyarak onu vurmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi.. Ahlaki de olmayan bir anlay\u0131\u015fla bu konuyu g\u00fcndeme getiren d\u00f6nemin bir gazetecisine k\u0131saca kulak verelim;<\/div>\n
<\/div>\n
14 Ekim 1974 tarihli G\u00fcnayd\u0131n Gazetesi\u2019nde Erdal \u00c7ET\u0130N Ubeydullah i\u00e7in \u015f\u00f6yle diyor;<\/div>\n
<\/div>\n
\u2018\u2019(…)
\n1971 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda Kuzey Irak\u2019ta Hac\u0131 \u00dcmran da\u011flar\u0131ndaki karargahta g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. Ona Devrimci K\u00fcrtlerin deste\u011fini kaybetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, emperyalist g\u00fc\u00e7lerle ili\u015fkisini kesmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledim. M\u00fcnaka\u015fa ettik. Beni hapsettirdi. (…) \u015eayet ka\u00e7masayd\u0131m, beni mutlaka kur\u015funa dizdirecekti\u2019\u2019.<\/div>\n
<\/div>\n
Bu son derece amat\u00f6r bir gazetecilik, daha do\u011frusu gazetecili\u011fi a\u015fan ve adeta bir istihbarat eleman\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flere benziyor. S\u0131radan bir unsurun bile bilebilece\u011fi \u015fey Baas\u2019\u0131n en tutars\u0131z, en gerici, en miskin K\u00fcrtlerle ili\u015fki kuraca\u011f\u0131d\u0131r. Buna uygun bir\u00e7ok insan da var. Ki, IKDP kanallar\u0131ndan edindi\u011fimiz bilgilere g\u00f6re, Ubeydullah Irak\u2019ta s\u00fcren sava\u015f\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc ve hedeflerini tan\u0131tmak i\u00e7in g\u00f6nderildi\u011fi Avrupa\u2019da, partinin paralar\u0131n\u0131 i\u00e7kiye, kad\u0131na yat\u0131rmak, g\u00f6revini ihmal etmekle su\u00e7lanm\u0131\u015f, bu gibi a\u011f\u0131r nedenlerle yarg\u0131lan\u0131p ve \u00f6l\u00fcme mahkum edilmi\u015fti.. Onu Baas\u2019\u0131n kuca\u011f\u0131na atan da bu karakteridir. Daha sonralar\u0131 Baas\u2019\u0131n verdi\u011fi l\u00fcks Mercedes otomobille ve a\u015f\u0131r\u0131 gelir isteyen bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Barzani\u2019ye ve K\u00fcrt hareketine s\u00f6verek, evinden \u00e7\u0131kmayarak, i\u00e7ki ve kad\u0131nlarla hayat\u0131n\u0131 ge\u00e7iren b\u00f6ylesi bir insan\u0131n kukla oldu\u011funu bilmeyen yoktu. Bunu sunman\u0131n, bir hareketin \u00f6n\u00fcne koyman\u0131n ad\u0131 var m\u0131d\u0131r?<\/div>\n
<\/div>\n
O d\u00f6nem \u0130dris Barzani\u2019ye kar\u015f\u0131l\u0131k Ubeydullah, kof biri olarak Baas i\u00e7in koz olarak elde tutulmu\u015ftu.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00d6yle ki, K\u00fcrt kad\u0131nlar Birli\u011fi yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bildiri ile do\u011facak \u00e7ocuklara art\u0131k Ubeydullah ad\u0131n\u0131n verilmeyece\u011fini duyurmu\u015ftu..<\/div>\n
<\/div>\n
Bak\u0131n\u0131z Ubeydullah Barzani ne diyor;<\/div>\n
<\/div>\n
\u2018\u2019Molla M\u0131stefa Barzani\u2019nin hareketi karanl\u0131k bir hareket. O, kat\u0131 ve \u015fiddet yanl\u0131s\u0131 bir adam. K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n de\u011fil, kendisinin ve kendi a\u015firetinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00fcd\u00fcyor. (…) Babam\u0131n yan\u0131nda bir zamanlar ben de \u00e7arp\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Ama, o zamanlar bir amac\u0131m\u0131z vard\u0131. \u00d6zerklik i\u00e7in sava\u015f\u0131yorduk. Bug\u00fcn ise, istedi\u011fimiz \u00f6zerkli\u011fi kazand\u0131k. O halde neden sava\u015faca\u011f\u0131z. Babam tam bir sapma i\u00e7inde. Amerikal\u0131lar\u0131n, Siyonizm\u2019in ve gericilerin elinde oyuncak oldu\u2019\u2019. (G\u00fcnayd\u0131n- 31 Ocak 1975)<\/div>\n
<\/div>\n
Ba\u011fdat\u2019\u0131n l\u00fcks ve \u015fatafat\u0131 i\u00e7indeki bu unsurun durumunu ba\u015fka bir T\u00fcrk gazeteciden izleyelim;<\/div>\n
<\/div>\n
\u2018\u2019Irak \u00d6zerk K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi Yasama Meclisi\u2019nin 80 \u00fcyesi vard\u0131. \u00dcyeler se\u00e7imle de\u011fil, fakat atamayla gelmi\u015flerdi. (…) \u00d6zerk K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi Y\u00fcr\u00fctme Kurulunun Ba\u015fkan\u0131 Meclis \u00fcyeleri aras\u0131ndan Irak Devlet Ba\u015fkan\u0131nca se\u00e7iliyordu. Se\u00e7ilen ki\u015fi y\u00fcr\u00fctme kurulu \u00fcyelerini se\u00e7erek Meclisin onay\u0131na sunuyordu. Ancak, Irak Devlet Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n, \u00d6zerk B\u00f6lge Y\u00fcr\u00fctme Kurulu Ba\u015fkan\u0131n\u0131 her zaman i\u00e7in g\u00f6revden azletme yetkisi var. Azil yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131yla da Y\u00fcr\u00fctme Kurulu d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f say\u0131l\u0131yordu. 11 Mart 1974 g\u00fcn\u00fc, Irak devrim Komuta Konseyi\u2019nce \u00e7\u0131kart\u0131lan K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi \u0130\u00e7in \u00d6zerklik Yasas\u0131\u2019n\u0131n 13. maddesi b\u00f6yle buyuruyordu\u2019\u2019. (Cumhuriyet- 22 Ekim 1974)<\/div>\n
<\/div>\n
B\u00f6ylece ki\u015filiksiz, g\u00fcvencesiz, kukla bir y\u00f6netime gidiliyordu. Baas\u2019\u0131n bu tavr\u0131n\u0131 yorumlamaya gerek yok.<\/div>\n
<\/div>\n
(Buraya kadar olan yaz\u0131, \u2018\u2019Irak K\u00fcrt Halk Hareketi ve Baas Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019\u2019 kitab\u0131ndan yararlan\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bak: KOMAL Yay\u0131nlar\u0131, Kalite Matbaas\u0131, Ankara. 1975)<\/div>\n
<\/div>\n
Konuyu daha iyi anlamak i\u00e7in Baas hakk\u0131nda k\u0131sa baz\u0131 bilgilere ihtiya\u00e7 var.(*)<\/div>\n
<\/div>\n
\u2018\u2019Baas Sosyalist Partisi, 1953 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131nda, Baas (dirili\u015f) Partisi ile Akram Hourani\u2019nin sosyalist Partisinin birle\u015fmesinden do\u011fdu. Birlik, Albay \u00c7i\u00e7ekli\u2019nin dikta rejimi ve Suriye Sa\u011fc\u0131 Partilerine bir tepki olarak kuruldu. Hourani, Hama bilgesindeki kuvvetli deste\u011fi ile, Suriye i\u00e7 politikas\u0131nda yenilmez bir g\u00fc\u00e7t\u00fc. Fakat bir\u00e7ok bak\u0131mlardan ananevi bir Arap politikac\u0131s\u0131 idi ve birli\u011fe karakter ve ideolojisini veren, Baas\u2019\u0131n politik d\u00fc\u015f\u00fcncelerine kar\u015f\u0131 fazla bir e\u011filim yoktu.<\/div>\n
<\/div>\n
Baas\u2019\u0131n kurucular, 1930\u2019larda Paris\u2019te okurken tan\u0131\u015fan, Salah Bitar ve Michel Aflaq adl\u0131 iki Suriyeli idi. Ba\u015fta kom\u00fcnizm ile fl\u00f6rt eden Bitar ve Aflaq, kom\u00fcnist d\u00fc\u015f\u00fcncelerin Arap ulusunun \u00f6zel ko\u015fullar\u0131na uymayaca\u011f\u0131 sonucuna vard\u0131lar. Suriye\u2019ye d\u00f6n\u00fcnce \u015eam\u2019da bir ortaokulda \u00f6\u011fretmenlik yaparlarken, mitingler d\u00fczenlemeye ve bro\u015f\u00fcrler yay\u0131nlamaya ba\u015flad\u0131lar. 1942 de, b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n\u0131 politik \u00e7al\u0131\u015fmalara ay\u0131rabilmek i\u00e7in, \u00f6\u011fretmenlikten ayr\u0131ld\u0131lar ve 1942 y\u0131l\u0131nda BAAS PART\u0130S\u0130\u2019 ni kurdular. Partinin resmi bir politik kurulu\u015f olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ise, 1946\u2019da Frans\u0131zlar\u0131n Suriye\u2019yi bo\u015faltmalar\u0131ndan sonrad\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
Bitar ve Aflaq ortakl\u0131\u011f\u0131nda, Aflaq Partinin ideologu, Bitar politik organizat\u00f6r\u00fcyd\u00fc. \u0130\u00e7ine kapan\u0131k bir insan olan ve sanki d\u00fcnya i\u015flerinden elini-ete\u011fini \u00e7ekmi\u015f bir ki\u015fi havas\u0131nda olan Aflaq, ki Arap Milliyet\u00e7ili\u011fi\u2019nin Gandi\u2019si olarak Araplara tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir Gandi ki, Gandi\u2019den daha \u00e7ok sava\u015f trampetlerini \u00e7almaktan ho\u015flanan bir Nazi Generalini and\u0131rmaktad\u0131r. Aflaq bolca yazm\u0131\u015ft\u0131r, yaz\u0131lar\u0131 romantik ve idealist bir i\u00e7eri\u011fe sahiptir. Ve yaz\u0131lar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r olmaktan uzakt\u0131r. Yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendisi de anlamayan tek filozof!.. Ama, ki\u015fili\u011fi ve \u00f6zel toplant\u0131larda \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ate\u015fli taraftarlar toplam\u0131\u015ft\u0131r. Biraz Marksizm\u2019den ve biraz da 19. y\u00fczy\u0131l Alman Milliyet\u00e7i teorilerinden ald\u0131\u011f\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerine, o \u00f6zel bir Arap karakteri vererek doktrinini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/div>\n
<\/div>\n
Doktrini\u2019nin \u00fc\u00e7 temeli var; \u2018\u2019H\u00fcrriyet\u2019\u2019, \u2018\u2019Birlik\u2019\u2019 ve \u2018\u2019Sosyalizm\u2019\u2019. Her hal\u00fck\u00e2rda, ba\u015far\u0131 ihtimali olmayan Baas, bu \u00fc\u00e7 ilke\u2019nin, b\u00fct\u00fcn Arap ilerici g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan -Nas\u0131rizm dahil- kabul edildi\u011fini iftiharla s\u00f6yleyebilir. Bildi\u011fimiz tek \u2018\u2019Arap \u00c7orbas\u0131\u2019\u2019!..<\/div>\n
<\/div>\n
Aflaq \u00fc\u00e7 ilkeye mistik idealizmi i\u00e7inde bir tek sloganla bi\u00e7im verdi: \u2018\u2019Sonsuz bir g\u00f6rev i\u00e7in bir tek Arap Ulusu\u2019\u2019. Aflaq i\u00e7in \u2018\u2019H\u00fcrriyet\u2019\u2019; politik, k\u00fclt\u00fcrel ve dini h\u00fcrriyet ile, kolonyalizmin y\u00f6netiminden kurtulmay\u0131 anlat\u0131r. \u2018\u2019Birlik\u2019\u2019; yaln\u0131z Arap Ulusunun tek bayrak alt\u0131nda birle\u015fmesi de\u011fil ve fakat, Milliyet\u00e7ili\u011fin ger\u00e7ek kayna\u011f\u0131 olan, \u2018\u2019gizli canl\u0131l\u0131k\u2019\u2019\u0131n harekete ge\u00e7irilip canland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 anlat\u0131r. -Baas (dirili\u015f) ismi de buradan gelmektedir- (Aflaq bu terimiyle, Arap ulusunun gerek ilk \u00e7a\u011f uygarl\u0131klar\u0131ndan, – ki, bu ilk Mezopotamya uygarl\u0131\u011f\u0131 Sami Irk\u0131\u2019n\u0131n eserleridir ve Araplar\u0131n Efs\u00e2neviden objektif bir ulus olma s\u00fcre\u00e7leri bu uygarl\u0131\u011f\u0131n ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan ikinci pl\u00e2na at\u0131lmas\u0131ndan sonra ba\u015flar- gerek M\u00fcsl\u00fcman Arap uygarl\u0131\u011f\u0131nda anlat\u0131m\u0131n\u0131 bulan ve Araplar\u0131n sadece y\u00fcksek bir ideal i\u00e7in \u00e7\u00f6llerinden \u00e7\u0131k\u0131p Mezopotamya\u2019ya ve o g\u00fcn\u00fcn bilinen d\u00fcnyas\u0131na a\u00e7\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 kabul eden ve ekonomik etkenleri hi\u00e7e sayan fanatik bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn anlat\u0131lmak istendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu haliyle Prusya Aristokrat Askerinden hi\u00e7 fark\u0131 var m\u0131?)<\/div>\n
<\/div>\n
Baas Trinity\u2019sinin (Baba-o\u011ful-Ruh\u00fbl Kud\u00fcs) i\u00e7inde en son s\u0131ray\u0131 i\u015fgal eden \u2018\u2019Sosyalizm\u2019\u2019, Baas\u00e7\u0131\u2019larca bir sosyo-ekonomik ilkeler grubundan \u00e7ok, ulusal morali y\u00fckseltmek i\u00e7in kullan\u0131lan belirsiz bir terimdir.Ne Eflaq ne de Bitar, spesifik sosyalist ilkelerin uygulanmas\u0131 konusunda hi\u00e7bir zaman fazla bir \u015fevk g\u00f6stermemi\u015flerdir. B\u00fct\u00fcn s\u00f6yledikleri, Sosyalizmin; fakirli\u011fi, cahilli\u011fi ve hastal\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131 ve Arap Ulusunu ileri bir sanayi \u00fclkesi ve di\u011fer uluslarla e\u015fit ko\u015fullara getirece\u011fidir.<\/div>\n
<\/div>\n
Eflaq\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve yaz\u0131lar\u0131 aras\u0131nda bir ihtilal d\u00fc\u015f\u00fcncesi vard\u0131r. K\u00f6kl\u00fc ve organik kafa yap\u0131s\u0131 ve davran\u0131\u015f bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftiren bir ihtilal. O bunu \u015fu c\u00fcmlede anlat\u0131yor: \u0130nsanl\u0131k tarihinin hayati bir d\u00f6neminde Arap Ruhunun uyanmas\u0131n\u0131 temin eden bir ihtilal.<\/div>\n
<\/div>\n
Aflaq devaml\u0131 bi\u00e7imde sevginin \u00f6nemine i\u015faret eder: \u2018Milliyet\u00e7ilik her \u015feyden \u00f6nce sevgidir\u2019. Arap R\u00f6nesans\u2019\u0131, Arap Halk\u0131 birbirine ve uluslar\u0131na kar\u015f\u0131 ku\u015fkusuz ve kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z sevgi beslemeden yap\u0131lamaz. Bu noktada, kendi H\u0131ristiyan olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, Arap ruhu ile s\u0131k\u0131 ili\u015fkisini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemine parmak basar.<\/div>\n
<\/div>\n
1940\u2019larda Baas ve Akram Hourani Birli\u011fi, gizli ve genel oy hakk\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Sonunda ba\u015fard\u0131lar, fakat 1954 y\u0131l\u0131na kadar arma\u011fanlar\u0131na kavu\u015famad\u0131lar. Aflaq ve Bitar bu s\u0131ralarda askeri ve sivil rejimlerce bir\u00e7ok defa hapsedildiler. Aflaq Ulusal Meclis se\u00e7imlerini hi\u00e7bir zaman kazanamad\u0131 ve yaln\u0131z bir defa, 1949\u2019da 3 ay kadar isteksiz olarak E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
1949 se\u00e7imlerinde Baas 3 sandalye kazand\u0131 ve 1954 se\u00e7imlerinde, Albay \u00c7i\u00e7ekli dikta rejiminin y\u0131k\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynamakla, 140 ki\u015filik mecliste 16 sandalye kazand\u0131. Ancak, Baas ehliyeti olmayan di\u011fer partilere kar\u015f\u0131l\u0131k daha iyi organize oldu\u011fundan, asl\u0131nda g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden daha kuvvetliydi. Radikal subaylar aras\u0131nda taraftar kazan\u0131yor ve bat\u0131ya kar\u015f\u0131 duygular\u0131 istismar ederek halka inmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u0130lk olarak 1956 da \u00f6nemli iki bakanl\u0131k dahil (Ekonomi ve D\u0131\u015fi\u015fleri) bir koalisyona girdiler.<\/div>\n
<\/div>\n
Nas\u0131r\u2019\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda, kendisine, bat\u0131da taviz verece\u011finden ku\u015fkuland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yana\u015fmayan Baas, Bilhassa S\u00fcvey\u015f krizinden sonra bu ku\u015fkuyu bir kenara atarak, M\u0131s\u0131r\u2019la birle\u015fme d\u00fc\u015f\u00fcncesini ortaya att\u0131. 1957 y\u0131l\u0131 Baas Partisi i\u00e7in ba\u015far\u0131l\u0131 oldu ve o g\u00fcne kadar g\u00f6remedi\u011fi bir ilgi g\u00f6rd\u00fc. 1954 de me\u015frulu\u011fu kabul edilen \u00dcrd\u00fcn \u015fubesi, gen\u00e7ler aras\u0131nda taraftarlar kazanarak geli\u015fti ve 1956 da Baas\u00e7\u0131 Abdullah Rimavi ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 oldu. 1957 de Kral H\u00fcseyin\u2019in bir kar\u015f\u0131 darbesi ile g\u00f6revden at\u0131lan bu Baas yanl\u0131s\u0131 iktidardan sonra bile, \u00dcrd\u00fcn\u2019de Suriye ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n deste\u011fiyle parti ayakta kald\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
Bu arada Baas\u2019\u0131n Irak kolu da g\u00fc\u00e7leniyordu ve 1958 de Monar\u015finin y\u0131k\u0131lmas\u0131nda yard\u0131m\u0131 ge\u00e7en ba\u015fta gelen g\u00fc\u00e7lerden biri oldu.<\/div>\n
<\/div>\n
Suriye\u2019de partinin Sol kanad\u0131 Kom\u00fcnistleri de y\u00f6netime sokuyor ve Kom\u00fcnist olan Albay Bizri\u2019yi Genel Kurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getiriyordu. Sovyetler Birli\u011fi baz\u0131 ku\u015fkulardan sonra nihayet Arap Milliyet\u00e7ili\u011fini desteklemenin daha ak\u0131ll\u0131ca oldu\u011funu anlam\u0131\u015f ve S\u00fcvey\u015f Buhran\u0131\u2019nda bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 yar\u0131\u015f\u0131 alabildi\u011fine kendi yarar\u0131na kullanm\u0131\u015ft\u0131. Her hal\u00fck\u00e2rda Baas\u00e7\u0131\u2019lar\u0131n kom\u00fcnistlerle bu ortakl\u0131klar\u0131n\u0131n samimiyeti su g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Kom\u00fcnizmin o a\u015famada Suriye\u2019de iktidar\u0131 ele ge\u00e7iremeyece\u011finden emindiler, sa\u011f partilerle i\u015fbirli\u011fine gitmek s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan kendilerini kurtaran bir g\u00fc\u00e7 g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131yorlard\u0131. 1958 M\u0131s\u0131r-Suriye birle\u015fmesine g\u00f6n\u00fcls\u00fcz kom\u00fcnist ortaklar\u0131n\u0131 ikna ettiklerinde, Nas\u0131r\u2019\u0131n birle\u015fik devletin Suriye koluna kendi taraftarlar\u0131n\u0131 tayin edece\u011fini biliyorlard\u0131. Bundan da fazla, birlik i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin propagandas\u0131n\u0131 yapma f\u0131rsat\u0131 bulacaklar\u0131n\u0131 ve kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerine g\u00f6re Nas\u0131r\u2019\u0131n doktrinsiz bir lider oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, ona hayat felsefesi ve d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc arma\u011fan etmeye kararl\u0131yd\u0131lar!<\/div>\n
<\/div>\n
Nas\u0131r\u2019\u0131n, Birlik i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131n haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek ve bu itibarla y\u00f6netimin merkezile\u015ftirilmesinde \u0131srar etmesi \u00fczerine, onun direktifinden \u00f6t\u00fcr\u00fc Baas resmen kendini feshetti. Birli\u011fin Suriye kolunun Nas\u0131rca kendilerine verilece\u011finden emindiler. Ancak, Nas\u0131r Baas\u00e7\u0131\u2019lar\u0131 Birle\u015fik Arap Cumhuriyeti iktidar\u0131na almakla birlikte, birlik i\u00e7inde ayr\u0131cal\u0131kla bir yer vermedi. Sonu\u00e7ta, 1959 B.A.C. se\u00e7imlerinde Baas\u00e7\u0131lar; ba\u011f\u0131ms\u0131zlar ve sa\u011fc\u0131lar taraf\u0131ndan a\u011f\u0131r bir yenilgiye u\u011frat\u0131ld\u0131lar.<\/div>\n
<\/div>\n
Bu olaydan sonra Baas s\u00fcratle gerilemeye ba\u015flad\u0131 ve A\u011fustos\u2019ta Rimavi ve di\u011fer baz\u0131 \u00dcrd\u00fcn Baas\u00e7\u0131lar\u0131, Nas\u0131rizm\u2019le birle\u015fmeyi istedikleri i\u00e7in partiden ayr\u0131ld\u0131lar. Eyl\u00fcl\u2019de Nas\u0131r, B.A.C.\u2019ndeki (B.A.C.\/Birle\u015fik Arap Cumhuriyeti) Baas\u00e7\u0131 Ulusal Y\u00f6n Bakan\u0131\u2019n\u0131 iktidardan att\u0131 ve Aral\u0131k\u2019ta di\u011fer b\u00fct\u00fcn Baas\u00e7\u0131lar istifa ettiler. 1961 de Suriye\u2019de Birli\u011fi sona erdiren ihtilal oldu\u011funda, Salah Bitar birlikten ayr\u0131lma manifestosunu korkarak imzalad\u0131 ve sonra da bu imzas\u0131n\u0131 inkar etti. Birlikten kopma Baas\u2019\u0131 bir dilenme i\u00e7inde b\u0131rakt\u0131. Nas\u0131r\u2019\u0131n otoriter rejimini, birli\u011fin bozulmas\u0131n\u0131n sebebi olarak ele\u015ftirmek kafi gelmiyordu. Kopma hareketi Baas\u2019\u0131n savundu\u011fu b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncelere kar\u015f\u0131yd\u0131. Baas Organizasyonu\u2019nun b\u00fct\u00fcn Arap Ulusu i\u00e7in bir Ulusal Komuta Konseyi ve bir de her Arap \u00dclkesi i\u00e7in bir Mahalli Komuta Konseyi vard\u0131. Ulusal Komite Konseyi b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7e\u015fitli b\u00f6lgesel Komuta Konseyleri aras\u0131nda ili\u015fki \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fc, fakat alt\/yap\u0131 Suriye\u2019de partinin feshedilmesine ra\u011fmen ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131 ve Ulusal B\u00f6lgesel Komuta Konseyi, M\u0131s\u0131r\u2019dan kopman\u0131n kabul edilmesini istiyordu. Fakat, Irak, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn kollar\u0131 bunu \u015fiddetle reddettiler. Ve derhal yeniden Birli\u011fin kurulmas\u0131n\u0131 istediler.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00dcrd\u00fcn\u2019de oldu\u011fu gibi, Irak\u2019ta da Parti yeniden muhalefete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. 1958 \u0130htilali\u2019nin getirdi\u011fi iyimser hava, Kas\u0131m\u2019\u0131n 2-3 ay gibi k\u0131sa bir zaman i\u00e7inde Pan-Arabizm\u2019e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 ile kaybolmu\u015f ve Kas\u0131m iktidar\u0131nda g\u00f6rev alan Irak kolu ba\u015fkan\u0131 Fuad Rikabi, bu \u015fanss\u0131z deneyden sonra, \u00dcrd\u00fcn\u2019de Rimavi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi Nas\u0131r\u2019c\u0131larla birle\u015fmeyi \u00f6nermi\u015f ve 1961 de o da partiden at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131..<\/div>\n
<\/div>\n
Parti bir ke\u015fmeke\u015f i\u00e7indeydi. Fakat, bir daha olaylar partinin lehine geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Irak\u2019ta Kas\u0131m, hi\u00e7bir organize deste\u011fin \u00fcst\u00fcne kurulmam\u0131\u015f ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n birle\u015fmesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc ayakta kal\u0131yordu. Ancak y\u0131k\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fclen, kom\u00fcnizmle bir \u00e7e\u015fit anar\u015fik radikalizmin alaca karanl\u0131\u011f\u0131nda yalpalayan acayip bir rejimin ba\u015f\u0131ndayd\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
Suriye\u2019de Baas, sa\u011f d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin cesaretiyle hareket edemeyen, bir seri halktan kopmu\u015f iktidarlar\u0131n kendi kendilerini sonu\u00e7ta iktidardan d\u00fc\u015f\u00fcreceklerinden emindi.<\/div>\n
<\/div>\n
Irak\u2019ta Baas\u2019\u0131n \u015fans\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011frenci g\u00f6sterilerini takiben Kas\u0131m\u2019\u0131n devrilmesiyle geldi. \u0130ktidarda Baas\u00e7\u0131 olmayan Abd\u00fclselam Arif ba\u015fkan olmakla birlikte, Baas\u00e7\u0131lar \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturuyorlard\u0131. Bu durumda, Suriye\u2019de bir darbe gecikemezdi. Aflaq Ba\u011fdat\u2019a g\u00f6vde g\u00f6sterisi niteli\u011finde bir gezi yapt\u0131 ve deneysiz-gen\u00e7 Irak Baas\u00e7\u0131\u2019lar\u0131nca co\u015fkulu \u015fekilde kar\u015f\u0131land\u0131. Bir ay sonra Suriye\u2019de iktidar darbesi oldu.<\/div>\n
<\/div>\n
\u0130ki darbe de M\u0131s\u0131r\u2019da iyi kar\u015f\u0131land\u0131 ve k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Irak ve Suriye liderleri Kahire\u2019ye gittiler. (Nas\u0131r ve Bitar bar\u0131\u015ft\u0131lar) \u2018\u2019H\u00fcrriyet, Birlik ve Sosyalizm\u2019\u2019 slogan\u0131na sar\u0131lm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 ileri (!) Arap \u00fclkesinin birle\u015fmesine yol a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Konu\u015fmalar aral\u0131ks\u0131z devam etti ve Nisan 1963\u2019te resmi anla\u015fma ilan edildi. Ancak, birlik ba\u015ftan ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framaya mahkumdu. Nas\u0131r, Irak Baas\u00e7\u0131lar\u0131\u2019n\u0131, Kas\u0131m\u2019\u0131 deviren en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcyor ve ona g\u00f6re muamele ediyordu. Fakat, Suriye Baas partisinin di\u011fer ulusal g\u00fc\u00e7lerle koalisyona gitmesini \u00f6neriyordu. Fakat, Suriye Baas Partisi 1958\u2019deki deneyine dayanarak iktidar\u0131 kimseyle payla\u015fmak istemiyordu. Bu i\u015fte general Haf\u0131z\u0131n deste\u011fine dayan\u0131yordu. Ve b\u00fct\u00fcn muhalefeti yine onun yard\u0131m\u0131yla \u015fiddetli bir bi\u00e7imde bast\u0131rd\u0131lar. Son anda birli\u011fin kurulmama tehlikesini ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla Kahire\u2019ye giden bir Suriye heyeti g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde iken, \u015eam\u2019da Nas\u0131r taraftar\u0131 bir darbe yap\u0131ld\u0131 ve bast\u0131r\u0131ld\u0131. Nas\u0131r\u2019la Baas birbirlerine sava\u015f a\u00e7t\u0131lar.<\/div>\n
<\/div>\n
Bu olaydan sonra Suriye ve Irak Baas\u2019\u00e7\u0131lar\u0131 Nas\u0131r\u2019a kar\u015f\u0131 birle\u015ftiler ve Eyl\u00fcl\u2019de bir ekonomik i\u015fbirli\u011fi antla\u015fmas\u0131 imzalad\u0131lar. Irakl\u0131lar K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 askeri harekata giri\u015ftiklerinde Suriye bir tabur asker g\u00f6nderdi. Ekim ay\u0131nda parti tarihinin en \u00f6nemli kongresi olan 6. Ulusal Komite Kongresi yap\u0131ld\u0131. Fakat birlik uzun ya\u015fayamad\u0131. Her ne kadar Suriye kolu Irak Baas\u2019a ra\u011fmen daha zay\u0131f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorduysa da ilk devrilen Irak kolu oldu.<\/div>\n
<\/div>\n
Parti, Saadi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda sol ve Talep Shabib ile Hazem Jawad ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda sa\u011f cephelere ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Abd\u00fclselam Arif bu f\u0131rsattan yararlanarak Baas\u2019\u0131 iktidardan att\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
9 ayl\u0131k iktidar devresinde Baas Partisi Irak\u2019ta bir hayli antipati toplad\u0131. Ali Saleh Saadi \u00f6\u011frencilerden ve k\u00f6yl\u00fclerden bir Halk Milisi \u00f6rg\u00fctlendirdi ve bunlar olur-olmaz zamanda anar\u015fik hareketlerle halka bezginlik verdiler. Hapis ve i\u015fkence, ba\u015fta K\u00fcrtler olmakla b\u00fct\u00fcn kar\u015f\u0131t g\u00fc\u00e7lere uygulanmaya ba\u015flad\u0131. Partinin kurucular\u0131 Suriyeliler ve merkezi de \u015eam da oldu\u011fundan, Irak\u2019\u0131n Suriye\u2019ye ba\u011flanmas\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla halkta nefret duygular\u0131n\u0131n uyanmas\u0131na sebep olmaktayd\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
1968 de Abdurrahman Arif devrilip Irak Baas\u2019\u00e7\u0131lar\u0131 iktidara geldiklerinde -ki, bunlar da \u0131l\u0131ml\u0131lar egemendi- Suriye Baas\u2019\u0131, bunu hi\u00e7 de \u015fevkle kar\u015f\u0131lamad\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
K\u0131saca \u00f6zetlemek gerekirse: Suriyelilerin ilk olarak uygulad\u0131\u011f\u0131 ve Irakl\u0131lar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa ve vah\u015fete g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Halk Milisi hari\u00e7, Baas, hi\u00e7bir yeni politik d\u00fc\u015f\u00fcnce yada aksiyon geli\u015ftirmedi. Ekonomik alanda, toprak reformu ve sosyalizasyonda M\u0131s\u0131r \u00f6rne\u011fi uyguland\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
Irakl\u0131lar, Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n Prusyal\u0131lar\u0131 olarak bilinirler, fakat K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 harekatlar\u0131 bu isimlerini bir a\u00e7\u0131dan hak etmediklerini ispatlam\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda bunu Suriye ve Irak i\u00e7in birlikte s\u00f6ylemek gerekir. Baas partisi, mistik nasyonal sosyalist ideolojisi ile ancak bu iki \u00fclkeye yerle\u015febilmi\u015ftir. M\u0131s\u0131r yada L\u00fcbnan gibi \u00f6teden beri demokratik bir karaktere ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcye dayal\u0131 toplumlarda geli\u015fmesi hayal \u00fcr\u00fcn\u00fc olabilir. Nas\u0131r, bu nedenledir ki Baas\u2019\u00e7\u0131lar\u0131,\u2019fa\u015fist macerac\u0131lar\u2019 diye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r\u2019\u2019.<\/div>\n
<\/div>\n
________
\n(*) Baas hakk\u0131ndaki k\u0131sa bilgiler i\u00e7in Bak:Peter MANSF\u0130ELD, The Middle East, Apolitical and Economic Survey (Ortado\u011fu, Politik ve Ekonomik \u0130nceleme), Sh: 311-328. Nakleden: Komal Yay\u0131nlar\u0131, Irak K\u00fcrt Halk Hareketi ve Baas Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131. Kalite Matbaas\u0131, Ankara\/1975.<\/div>\n
<\/div>\n
Saddam\u2019\u0131n s\u00fcre\u00e7 i\u00e7indeki durumu ne?<\/div>\n
<\/div>\n
Saddam gen\u00e7 ya\u015f\u0131nda Baas partisine kat\u0131lm\u0131\u015f.1956 y\u0131l\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z bir darbe giri\u015fiminde bulunmu\u015f. Monar\u015finin sona ermesinden sonra d\u00f6nemin ba\u015fbakan\u0131n \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in olu\u015fturulan suikast \u00f6rg\u00fct\u00fcne kat\u0131lm\u0131\u015f ve aktif g\u00f6rev alm\u0131\u015f. Bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn durumu ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7m\u0131\u015f.<\/div>\n
<\/div>\n
1963 y\u0131l\u0131nda Baas yeniden iktidara geldi\u011fi zaman Saddam H\u00fcseyin Yurt d\u0131\u015f\u0131ndan geri d\u00f6nm\u00fc\u015f. Geli\u015finden sonra Baas Partisi ile aralar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 derinle\u015fmi\u015f ve bir s\u00fcre sonra hapse at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
1968 y\u0131l\u0131ndaki darbe Saddam\u0131n hapisten \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f. Bu \u00e7\u0131k\u0131\u015ftan sonra parti i\u00e7inde h\u0131zla y\u00fckselmeye ba\u015flam\u0131\u015f, Devrim Konseyi Kurulu\u2019na girmi\u015ftir. Ve sertlik yanl\u0131s\u0131 biri olarak art\u0131k parti i\u00e7indeki durumunu peki\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve d\u00f6nemin Hasan El-Bekr iktidar\u0131n\u0131n perde arkas\u0131nda as\u0131l bir g\u00fc\u00e7 olmu\u015ftur.<\/div>\n
<\/div>\n
Ve 1979 da bir darbe ile y\u00f6netime el koymu\u015f, uzun y\u0131llar\u0131 kapsayacak Saddam Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 24 y\u0131la yak\u0131n bir d\u00f6nem tart\u0131\u015fmas\u0131z iktidar\u0131 boyunca muhaliflerini ezmi\u015f, onlara ac\u0131mas\u0131z bi\u00e7imde imha uygulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc boyunca g\u00fc\u00e7l\u00fc bir istihbarat olu\u015fturmu\u015f, bask\u0131 y\u00f6ntemleri ile sesi \u00e7\u0131kan herkesi, \u00f6ld\u00fcrtm\u00fc\u015ft\u00fcr. Halep\u00e7e\u2019yi kana bulam\u0131\u015f, K\u00fcrtlere soyk\u0131r\u0131m uygulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
1980-88 \u0130ran\u2019la kanl\u0131 sava\u015fa girmi\u015f, 1990\u2019da 1. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 olarak ge\u00e7en Kuveyt\u2019i i\u015fgal etmi\u015f, Ortado\u011fu\u2019da sald\u0131rgan bir politikay\u0131 vazge\u00e7ilmez saym\u0131\u015ft\u0131r. 2. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131n\u0131 20 Mart 2003\u2019te ba\u015flatm\u0131\u015f ve ABD m\u00fcdahalesinden sonra yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 14 Aral\u0131k 2003\u2019e kadar yak\u0131n adamlar\u0131 ve ailesi ile ortal\u0131kta g\u00f6z\u00fckmemi\u015ftir.<\/div>\n
<\/div>\n
\u015eimdi tutuklu olarak koalisyon g\u00fc\u00e7leri elinde bulunuyor ve yarg\u0131lan\u0131yor.<\/div>\n
<\/div>\n
G\u00fcney K\u00fcrdistan Hareketinin k\u0131sa tarih\u00e7esi.(**)<\/div>\n
<\/div>\n
Mahabat K\u00fcrt Cumhuriyeti\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra, Irak genel af ilan ederek, Mahabat ordusunda g\u00f6revli olan subay ve askerlerin Irak\u2019a d\u00f6nebileceklerini a\u00e7\u0131kl\u0131yordu. Ancak geri d\u00f6nen 4 subay\u0131n as\u0131lmalar\u0131 Irak\u2019\u0131n nas\u0131l ikiy\u00fczl\u00fc oldu\u011funu g\u00f6steriyordu. Bu g\u00fcnlerde Barzani yan\u0131nda bulunan 500 Pe\u015fmerge g\u00fcc\u00fc ile T\u00fcrkiye-Irak-\u0130ran s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 takiben 220 millik bir mesafeyi 15 g\u00fcnde a\u015farak Sovyetlere iltica ediyordu.<\/div>\n
<\/div>\n
Aradan 11 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f ve Irak\u2019ta Ha\u015fimi Monar\u015fisi y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. General Abd\u00fclkerim Kas\u0131m y\u00f6netiminde bir tak\u0131m subaylar y\u00f6netime el koymu\u015flard\u0131. Y\u0131l 1958\u2019di.<\/div>\n
<\/div>\n
\u0130\u015fte bu d\u00f6nemde KDP legaliteye \u00e7\u0131karak G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019daki m\u00fccadele i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.Ayn\u0131 d\u00f6nem M\u0131stefa Barzani Moskova\u2019dan \u00f6zel bir u\u00e7akla \u00f6nce Kahire\u2019ye giderek M\u0131s\u0131r devlet ba\u015fkan\u0131 Cemal Abd\u00fclnas\u0131r ile g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve ard\u0131ndan da Ba\u011fdat\u2019a inmi\u015fti. Yeniden, K\u00fcrt Ulusunun ulusal-demokratik haklar\u0131 b\u00f6lgedeki geli\u015fmelere paralel g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
Ancak, monar\u015fi y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ama \u015foven duygular kabarm\u0131\u015ft\u0131 ve yeni iktidar K\u00fcrtlere verdi\u011fi s\u00f6zde durmam\u0131\u015f geri ad\u0131m atm\u0131\u015ft\u0131. Bu nedenle Barzani k\u00fc\u00e7\u00fck bir askeri birlikle yeniden K\u00fcrdistan\u2019a \u00e7ekilmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. Bunun ard\u0131ndan 11 Eyl\u00fcl\u2019de Irak ordusu K\u00fcrdistana sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015f ve b\u00f6ylece bug\u00fcnlere bizi getiren G\u00fcney K\u00fcrdistan \u0130htilali dedi\u011fimiz m\u00fccadele g\u00fcndeme girmi\u015fti.. Irak ordular\u0131 t\u00fcm g\u00fc\u00e7leri ile taarruza ge\u00e7mi\u015f ama istedi\u011fi sonucu alamam\u0131\u015ft\u0131, tersine Pe\u015fmerge birlikleri ise Zaxo\u2019dan Haneq\u0131n\u2019e kadar olan (Biri Kuzey uucunda di\u011feri G\u00fcney ucunda iki K\u00fcrdistan kenti) alan\u0131 tam denetime alm\u0131\u015flard\u0131. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir yap\u0131 olu\u015fturmu\u015flar, ancak olaylar d\u00fcnyan\u0131n ilgisinden uzak bir sava\u015f olarak s\u00fcr\u00fcyordu. B\u00f6lgeye giren Amerikal\u0131 bir gazeteci ile bu kanl\u0131 sava\u015f g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yordu. D\u00fcnya ilk kez K\u00fcrdistan\u2019\u0131n Pe\u015fmerge denetiminde oldu\u011funu \u00f6\u011freniyordu.<\/div>\n
<\/div>\n
K\u00fcrdistanda bozguna u\u011frayan Irak ordusu 8 \u015eubat 1963\u2019te geri \u00e7ekildi. Bunun hemen ard\u0131ndan ise kanl\u0131 bir darbe ile Abd\u00fclkerim Kas\u0131m iktidar\u0131 y\u0131k\u0131ld\u0131. Anti-kom\u00fcnist bir y\u00f6netim oldu\u011funu s\u00f6yleyen yeni iktidar b\u00fcy\u00fck bir kom\u00fcnist av\u0131 ba\u015flatt\u0131. Binlerce insan kur\u015funa dizildi, katliamdan kurtulabilen Irak Kom\u00fcnist partisi kadrolar\u0131 kendilerini K\u00fcrdistana att\u0131lar ve oraya s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar.<\/div>\n
<\/div>\n
24 Nisan 1963\u2019te yeni iktidara KDP taraf\u0131ndan bir \u2018\u2019Memorandum\u2019\u2019 sunuldu. Bu Metin son derece \u00f6nemli hususlar\u0131 i\u00e7eriyordu. Ama, uygulanmad\u0131. Ko\u015fullar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde bu metnin tamam\u0131n\u0131 okuyucular\u0131n bilgisine sunmakta yarar var. Bu \u2018\u2019Memorandum\u2019\u2019 K\u00fcrdistan i\u00e7in bir i\u00e7 ulusal otonomi program\u0131 idi. Tamamen i\u00e7 i\u015flerinde \u00f6zerk kalacak ve d\u0131\u015f i\u015flerinde ise Irak devleti i\u00e7inde e\u015fit ve genel haklarla ortakl\u0131k kurulacakt\u0131. Anayasa Irak\u2019\u0131n Arap ve K\u00fcrtlerden olu\u015fan Birle\u015fik bir devlet oldu\u011funu karar alt\u0131na alacak, b\u00fct\u00fcn yap\u0131s\u0131n\u0131 buna g\u00f6re de\u011fi\u015ftirecekti. 8 ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan metinde ayr\u0131ca son 15 maddelik Genel Kay\u0131tlar b\u00f6l\u00fcm\u00fc de vard\u0131. K\u00fcrdistan\u2019\u0131n kendi kendine y\u00f6netimi, s\u0131n\u0131rlar\u0131, ekonomisi vb… belirtiliyordu.<\/div>\n
<\/div>\n
En \u00f6nemlisi K\u00fcrdistan\u2019da oturan bir vatanda\u015f K\u00fcrdistanl\u0131 olarak kayda ge\u00e7ecek, Oturmasa bile K\u00fcrt orijinli ise K\u00dcRT olarak \u00f6zel kayd\u0131 yap\u0131lacakt\u0131. E\u011fer Irak bayra\u011f\u0131 yada amblemi de\u011fi\u015firse, bunlar\u0131n her birinde K\u00fcrtlerin temsil edilmesi sa\u011flanacak ve bir K\u00fcrt sembol bulunacakt\u0131.. VI. B\u00f6l\u00fcmde k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik (Kerk\u00fck vb.. i\u00e7in bir plebisit \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.) d\u0131\u015f\u0131nda 1970 Deklarasyonu ile bu Memorandum ayn\u0131d\u0131r. 1970 Deklarasyonunu Baas ad\u0131na Saddam H\u00fcseyin El-Tekriti, KDP ad\u0131na M\u0131stefa Barzani imzalam\u0131\u015flard\u0131.(…)<\/div>\n
<\/div>\n
Ancak, Baas bu antla\u015fmay\u0131 uygulamamak i\u00e7in oyalama taktiklerine ba\u015fvurdu. Nihayet i\u00e7i\u015fleri ve savunma bakan\u0131 Salih M. Amma\u015f bir a\u00e7\u0131klamas\u0131nda;<\/div>\n
<\/div>\n
\u2018\u2019Kuzeyde basit bir gezintiye \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z. .. Feodal karakterli, emperyalistlerin , siyonistlerin b\u00f6l\u00fcc\u00fc ortaklar\u0131n\u0131 yok edece\u011fiz\u2019\u2019 diyordu.<\/div>\n
<\/div>\n
Nisan \u2018\u2019Memorandum\u2019\u2019u \u00fczerinden daha aylar ge\u00e7mi\u015fti ki, Temmuz\u2019da bir bakan bunlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu.. Ve Katliam hareketi 10 Temmuz 1963\u2019te uygulamaya konuldu, Irak ordusu t\u00fcm g\u00fcc\u00fc ile K\u00fcrdistan\u2019a sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti. Ayn\u0131 g\u00fcn ilgin\u00e7 bir haber Ba\u011fdat radyosunda a\u00e7\u0131klan\u0131yordu: \u2018\u2019Barzani\u2019nin ba\u015f\u0131n\u0131 getirene 100 bin Dinar verilecek\u2019\u2019ti..<\/div>\n
<\/div>\n
Irak ordusu K\u00fcrdistan\u2019da tutunamad\u0131. Tarihte \u00c7\u0130YAY\u00ca MET\u0130NA (Metina Da\u011f\u0131) Zaferi olarak an\u0131lan direni\u015ften sonra geri \u00e7ekilmek zorunda kald\u0131. Bununla birlikte Irak rejimi a\u011f\u0131r bunal\u0131ma girdi ve i\u00e7 bir darbe ile iktidar de\u011fi\u015fti.. A. Arif tek ba\u015f\u0131na iktidara gelmi\u015fti. K\u00fcrt\/Arap karde\u015fli\u011finden dem vuruyordu. Barzani ile g\u00f6r\u00fc\u015fme talep ediyordu. 10 \u015eubat 1964\u2019te ate\u015f kes ilan edildi.<\/div>\n
<\/div>\n
Tam bu d\u00f6nem KDP Polit-B\u00fcrosunda da d\u00fc\u015f\u00fcnce ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ba\u015fl\u0131yordu..
\n4. KDP Kongresinde Hamza Abdullah Genel Sekreterlikten d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, yerine \u0130brahim Ahmet getirilmi\u015fti. Bu d\u00f6nem P. B\u00fcro\u2019da Celal Talabani de vard\u0131.. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda P. B\u00fcro K\u00fcrdistanda bulunuyordu. Bir tak\u0131m P. B\u00fcro \u00fcyeleri ate\u015f-kes karar\u0131n\u0131n kendilerine dan\u0131\u015f\u0131lmadan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek Barzaniye kar\u015f\u0131 bir genelge ile cephe alm\u0131\u015flard\u0131. Ve bu genelgede Barzani\u2019nin K\u00fcrt hareketi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehlike haline geldi\u011fi belirtiliyordu..<\/div>\n
<\/div>\n
Temmuz\u2019daki Parti Genel kurulu Barzani\u2019yi yeniden Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011fa se\u00e7mi\u015f ve eski Polit B\u00fcro \u00fcyelerinin de derhal partiye geri d\u00f6nmeleri \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmu\u015ftu..Bu karara ra\u011fmen \u0130. Ahmet ve yan\u0131ndaki 1000 kadar Pe\u015fmerge g\u00fcc\u00fc, bir tak\u0131m Parti dok\u00fcmanlar\u0131 ile \u0130ran\u2019a ge\u00e7mi\u015flerdi. Pravda gazetesi de \u0130. Ahmet ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 ele\u015ftirerek, kongre kararlar\u0131na uymaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu.<\/div>\n
<\/div>\n
29 Eyl\u00fcl\u2019de KDP toplad\u0131\u011f\u0131 konferansta iki organ olu\u015fturuyordu. Bunlardan biri, \u0130htilal Kumanda Konseyi, di\u011feri de Y\u00fcr\u00fctme Komitesiydi. Kumanda Konseyi Parlamento g\u00f6revi yapan ve 63 ki\u015fiden olu\u015fmaktayd\u0131. Y\u00fcr\u00fctme Komitesi ise 18 ki\u015fiden olu\u015fuyor ve bakanlar kurulu benzeri bir g\u00f6revi \u00fcstleniyordu.<\/div>\n
<\/div>\n
Bu geli\u015fmeler s\u00fcrerken Barzani h\u00fck\u00fcmete yeni ve sert bir Memorandum verdi ve h\u00fck\u00fcmetin cevab\u0131 ise K\u00fcrdistana yeni ve kanl\u0131 bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flatmak oldu. (9-16 Ocak 1966)<\/div>\n
<\/div>\n
Bu d\u00f6neme denk d\u00fc\u015fen g\u00fcnlerde KDP i\u00e7inde de \u00f6nemli \u00e7alkant\u0131lar ba\u015flam\u0131\u015f, \u0130brahim Ahmet, Celal Talabani ve arkada\u015flar\u0131 ile Barzani ve KDP aras\u0131nda karma\u015f\u0131k, i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 olaylar ya\u015fanm\u0131\u015f ve s\u00fcrece yay\u0131larak s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130ran\u2019dan d\u00f6nen \u0130. Ahmet ve C. Talabani, Barzani \u00f6nderli\u011findeki hareket ile \u00e7at\u0131\u015fmaya girmi\u015flerdi. May\u0131s 1966\u2019da Irak ordusu da son ve b\u00fcy\u00fck bir sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlemi\u015f ve Revanduz\u2019da feci bir bozguna u\u011fram\u0131\u015f, imha edilmi\u015fti. H\u00fck\u00fcmet yeni ate\u015fkes iste\u011fi ile oyalama taktikleri geli\u015ftirmi\u015fti..<\/div>\n
<\/div>\n
20 Kas\u0131m 1966\u2019da KDP 7. Kongresi toplanm\u0131\u015f ve yeni bir Merkez Komitesi se\u00e7mi\u015fti. Ba\u011fdat ise bu d\u00f6nemler s\u00fcrekli darbelere sahne olmu\u015f 17 Temmuz darbesinden 14 g\u00fcn sonra, 31 Temmuz 1968\u2019de Hasan El-Bekr Baas\u2019\u00e7\u0131larla birlikte darbe i\u00e7inde darbe yaparak iktidara tek ba\u015f\u0131na el koymu\u015ftu. 1966 y\u0131l\u0131ndaki ate\u015fkesten 31 Temmuz 1968 darbesine kadar hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ek bir ate\u015f kes olmad\u0131 ve zaman zaman \u00e7at\u0131\u015fmalar da ger\u00e7ekle\u015fti. Nihayet 1969 bahar\u0131nda Baas ate\u015fkesi a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde bozdu ve K\u00fcrdistana b\u00fcy\u00fck bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flatt\u0131. Bu sald\u0131r\u0131dan istedi\u011fi sonucu alamayan Baas Cuntas\u0131 11 Mart 1970\u2019te, 1963 ve 66 y\u0131llar\u0131ndaki K\u00fcrt Memorandumlar\u0131ndaki talepleri eksiksiz kabul ederek KDP ile masaya oturdu ve yap\u0131lan antla\u015fma kamuoyuna a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
\u015eunu da ekleyelim, 11 Mart 1970 antla\u015fmas\u0131ndan sonra Celal Talabani ve arkada\u015flar\u0131 tekrar KDP\u2019ye geri d\u00f6nd\u00fcler ve partide g\u00f6revlendirildiler..<\/div>\n
<\/div>\n
1974\u2019e kadar 4 y\u0131l ge\u00e7mesine kar\u015f\u0131n iktidar 11 Mart 1970 antla\u015fmas\u0131nda kararla\u015ft\u0131r\u0131lan \u015fartlar\u0131 yerine getirmedi, tersine bu s\u00fcre i\u00e7inde askeri, diplomatik, siyasi vb.. alanlar\u0131ndaki haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ile yeniden K\u00fcrdistana sald\u0131r\u0131 ba\u015flatt\u0131. Askeri d\u00fczeyde hi\u00e7 ba\u015far\u0131 elde edememesine kar\u015f\u0131n Cezayir Antla\u015fmas\u0131 denilen 1975 a\u011f\u0131r yenilgisi ger\u00e7ekle\u015fti. Bu yenilgi ile beraber Barzani ve yan\u0131ndaki bir\u00e7ok askeri ve siyasal kadro \u0130ran\u2019a s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar. Bir k\u0131s\u0131m Pe\u015fmerge ve siyasi kadro da Irak\u2019a teslim oldu. Baz\u0131lar\u0131 da T\u00fcrkiye ve Suriye\u2019ye ge\u00e7tiler..<\/div>\n
<\/div>\n
1975 yenilgisi sonras\u0131 iki siyasi yap\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: KDP(K\u00fcrdistan Demokrat Partisi) Ge\u00e7ici Komite ve YNK (K\u00fcrdistan Yurtseverler Birli\u011fi). Bu isimler alt\u0131ndaki \u00f6rg\u00fctler askeri ve siyasi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yeniden s\u00fcrd\u00fcrmeye ba\u015flad\u0131lar. Bu faaliyetler Ge\u00e7ici Komite ile YNK aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalara neden oldu. \u00d6nceleri s\u0131n\u0131rl\u0131 olan bu \u00e7at\u0131\u015fmalar 1978 \u015eemdinli Olaylar\u0131 ile birlikte geni\u015fledi. Bir\u00e7ok \u00f6nder kadronun ve \u00e7ok say\u0131da Pe\u015fmrgenin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesine neden oldu. Ve KDP\/YNK ili\u015fkileri tamamen kilitlendi. \u00d6yle ki, Behdinan b\u00f6lgesinde g\u00fc\u00e7l\u00fc olan KDP buraya YNK\u2019yi ve Soran b\u00f6lgesinde g\u00fc\u00e7l\u00fc olan YNK de buraya KDP Pe\u015fmergelerini
\nsokmamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/div>\n
<\/div>\n
1980 g\u00fcz\u00fcnde \u0130ran\/Irak sava\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131. Bu sava\u015fla birlikte Irak muhalif g\u00fc\u00e7lerinin say\u0131s\u0131 da artm\u0131\u015ft\u0131. Saddam, Baas i\u00e7indeki kendi kli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda kalan kliklerden IKP Irak Kom\u00fcnist Partisi), Arap Sosyalist Partisi, \u0130slam\u00ee \u00f6rg\u00fctler vb..\u2019yi saf d\u0131\u015f\u0131 etmi\u015f, KDP ve YNK\u2019nin d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer \u00f6rg\u00fctlerin baz\u0131lar\u0131 da K\u00fcrdistana \u00e7ekilmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
1980 y\u0131l\u0131n\u0131n son aylar\u0131 ile 1981\u2019in ilk aylar\u0131 Irak\u2019ta cephelerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerdir. Baz\u0131 \u00f6rg\u00fctler bir cepheden di\u011ferine gidip gelirken, iki cephenin temel ve istikrarl\u0131 g\u00fc\u00e7leri de
\nbelirginle\u015fmi\u015f oluyordu.<\/div>\n
<\/div>\n
CUD cephesinin temel g\u00fcc\u00fcn\u00fc olu\u015fturan KDP\u2019nin yan\u0131nda bu cephede; IKP, IKSP, PASOK; CEWQED cephesinin temel g\u00fcc\u00fcn\u00fc olu\u015fturan YNK yan\u0131nda; Arap Sosyalist Partisi, Suriye yanl\u0131s\u0131 Baas\u00e7\u0131lar, Irakl\u0131 Demokratlar Toplulu\u011fu, IKHP \u00f6rg\u00fctleri bulunuyordu.<\/div>\n
<\/div>\n
1980-83 y\u0131llar\u0131nda \u00f6rg\u00fctler aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalar vard\u0131, ancak KDP ve YNK aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar olmad\u0131. Tersine, yerel d\u00fczeylerde ise, k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc siyasi, askeri ittifaklara da giriyorlard\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
1983\u2019te \u015eubat ay\u0131nda Libya\u2019n\u0131n giri\u015fimi ile K\u00fcrt ve Arap muhalif \u00f6rg\u00fctleri ortak bir cephe i\u00e7in anla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Ancak, \u015eam\u2019a d\u00f6nd\u00fcklerinde \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen gerek\u00e7elerle bu tek cephe olu\u015fmad\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
Bu kez, 1983\u2019te KDP-YNK aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmalar oldu. YNK IKP\u2019nin merkez karargahlar\u0131n\u0131 ku\u015fatt\u0131, \u00e7at\u0131\u015fmalarda can kayb\u0131 da oldu.<\/div>\n
<\/div>\n
1983 sonunda ve 1984\u2019de YNK Irak h\u00fck\u00fcmeti ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flad\u0131. CUD cephesi ve CEWQED i\u00e7indeki \u00f6rg\u00fctler bu ili\u015fkiyi ele\u015ftirdiler. CEWQED i\u00e7indeki \u00f6rg\u00fctlerden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc CUD\u2019a ge\u00e7ti.<\/div>\n
<\/div>\n
Ancak, YNK ile Irak h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonuca varmadan kesildi. YNK tekrar Irak\u2019a tav\u0131r ald\u0131 ve bu olumlu kar\u015f\u0131land\u0131. CUD yeniden YNK ile ili\u015fkiler ba\u015flatt\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
1985\u2019de YNK\u2019nin \u0130ran ile ili\u015fkileri ba\u015flad\u0131 ve bunun \u00fczerine CUD ile ili\u015fkiler daha da boyutland\u0131.<\/div>\n
<\/div>\n
1986\u2019da May\u0131s ay\u0131nda, YNK, IKSP ve PASOK ortak bir bildiri yay\u0131nlad\u0131lar.
\n1986 yaz\u0131nda YNK-KDP ve YNK-CUD g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yo\u011funla\u015ft\u0131. Nihayet 7-8 Kas\u0131m 1986\u2019da KDP-YNK d\u00f6rt temel noktada anla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 kamuoyuna duyurdular.<\/div>\n
<\/div>\n
2005 Lekolin<\/div>\n
________
\n(**) G\u00fcney K\u00fcrdistan Hareketinin K\u0131sa tarih\u00e7esi K\u00fcrdistan Press\u2019ten yararlan\u0131larak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bak: K\u00fcrdistan Press, Say\u0131:5, 19 Kas\u0131m 1986.<\/div>\n\"Facebook\"<\/a>\"twitter\"<\/a>\"reddit\"<\/a>\"pinterest\"<\/a>\"linkedin\"<\/a>\"mail\"<\/a>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tarih:\u00a0Son geli\u015fmeler \u00fczerine, Irak Baas Rejimi ve G\u00fcney K\u00fcrdistan K\u00fcrt Hareketinin tarihsel s\u00fcrecine k\u0131sa bir bak\u0131\u015f. Son geli\u015fmeler ve Federal Irak i\u00e7inde K\u00fcrtlerin konumu \u00fczerine s\u00f6ylenecek en iyi s\u00f6z, y\u0131llard\u0131r verilmi\u015f m\u00fccadelenin kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir sonu\u00e7 demek yerinde olacakt\u0131r. Geli\u015fmeler bu sonucun da de\u011fi\u015fece\u011fini ve Ortado\u011fu\u2019da bir K\u00fcrdistan devletinin gelece\u011fe damgas\u0131n\u0131 vuraca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu ba\u011flamda gelinen

[weiterlesen …]<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":377,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/376"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":378,"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/376\/revisions\/378"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lekolin.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}